Tungi rejim
Xato chek chiqardim — nima qilaman?
Qisqacha javob: Sotuvlar ro'yxatidan kerakli chekni toping va uni bekor qiling. Tovar omborga qaytadi, pul kassadan chiqariladi, foyda hisobidan chiqariladi.
Kim bekor qila oladi. Smena hali ochiq bo'lsa — kassirning o'zi bekor qiladi, ya'ni xatoni o'sha zahoti tuzatadi. Smena yopilgandan keyin buni faqat rahbar (do'kon egasi yoki admin) va faqat o'sha kuni qila oladi. Har ikki holatda ham xodimda «Sotuvlar — Tahrirlash / Qaytarish» ruxsati bo'lishi kerak, aks holda tugma o'chiq turadi.
Qachon bekor qilinadi
Bekor qilish — sotuv umuman bo'lmasligi kerak edi degani:
- xato tovar urilgan;
- ikki marta chek chiqib ketgan;
- mijoz to'lamasdan ketgan;
- summa noto'g'ri kiritilgan.
Agar mijoz tovarni sotib olib, keyin qaytarib kelsa — bu boshqa holat, u uchun tovarni qaytarish ishlatiladi.
Qadamlar
- Sotuvlar ro'yxatini oching.
- Kerakli chekni toping (vaqti va summasi bo'yicha).
- Chekni oching va bekor qilish amalini tanlang.
- Sababini yozing.
- Tasdiqlang.
Bekor qilinganda nima bo'ladi
| Nima | Natija |
|---|---|
| Tovar | Omborga qaytadi — qoldiq tiklanadi |
| Pul | Kassadan chiqariladi |
| Foyda | Sotuv foydadan chiqariladi |
| Chek | Yo'q qilinmaydi, «bekor qilingan» deb belgilanadi |
| Hisobotlar | Bekor qilingan sotuv hisobotlarga kirmaydi |
Chek o'chirilmaydi, faqat bekor qilingan deb belgilanadi — shuning uchun kim, qachon va nima uchun bekor qilgani tarixda qoladi.
Chekda to'plam bo'lsa, bekor qilishda uning sotuv paytidagi tarkibi omborga qaytariladi. Keyin to'plam tarkibi o'zgargan bo'lsa ham eski chekdagi komponentlar to'g'ri tiklanadi.
Bugungi xatoni butunlay o'chirish
Kassir noto'g'ri chekni o'tkazib yuborib, darhol payqasa — uni bekor qilish o'rniga butunlay o'chirish mumkin. Shunda ro'yxatda «bekor qilingan» yozuv qolmaydi va kun oxirida chalkashlik bo'lmaydi.
Buning uchun hamma shart bajarilishi kerak:
| Shart | Nima uchun |
|---|---|
| Smena hali ochiq | Z-hisobot chiqarilmagan, kun yakuni e'lon qilinmagan |
| Chek shu smenada yaratilgan | Boshqa smenaning yakuni o'zgarmasin |
| Bugungi kun | Kechagi kun hisobotga tushib bo'lgan |
| Tovar qaytarilmagan | Qaytarish alohida hujjat, u yetim qolmasin. Qaytarishning o'zi bekor qilingan bo'lsa — to'sqinlik qilmaydi |
| Buyurtmadan yaratilmagan | B2B zanjiri buzilmasin |
| Rahbar (yoki admin) bajaradi | Kassir ishi emas |
Bu shartlardan biri bajarilmasa — chek o'chmaydi, faqat bekor qilinadi.
Ma'lumot yo'qolmaydi. O'chirishdan oldin chekning to'liq nusxasi (qatorlar, to'lovlar, qaysi partiyadan sotilgani) sabab bilan birga qayd etib qolinadi. Ya'ni tekshiruv izi kamaymaydi — ko'payadi.
Qarzga sotilgan chek bekor qilinsa
Agar sotuv qarzga bo'lgan bo'lsa, bekor qilinganda mijozning qarzi ham kamayadi. Kassaga tegilmaydi, chunki pul dastlab kassaga tushmagan edi.
Sotuv bo'lib to'lashga (nasiyaga) rasmiylashtirilgan bo'lsa, uning grafigi ham «Bekor qilingan» holatiga o'tadi va mijoz kartochkasidagi ochiq shartnomalar orasidan tushadi. Qarz, kassa va hisob-kitob birga qaytariladi — alohida bekor qilinadigan ikkinchi hujjat yo'q. Batafsil: Nasiya — bo'lib to'lash.
Tez-tez uchraydigan savollar
Kechagi chekni bekor qilsam bo'ladimi? Odatda yo'q — tizim «Faqat bugungi sotuvni bekor qilish mumkin» deb to'xtatadi, chunki kechagi kun kunlik hisobotga tushib bo'lgan. Eski sotuv uchun tovarni qaytarish hujjatidan foydalaning. Yagona istisno — smena tunda ochiq qolgan bo'lsa: o'sha sotuv hali ochiq smenada turgani uchun bekor qilinadi. Xulosa: xatoni o'sha kunning o'zida tuzating.
Bekor qilingan chekni qaytarib bo'ladimi? Yo'q. Undan tovar qaytarish ham qilib bo'lmaydi — dastur «Bu sotuv bekor qilingan» deb ogohlantiradi. Kerak bo'lsa sotuvni qaytadan kiriting.
Kassir bekor qila olmayapti. Ikki sababdan biri: smena allaqachon yopilgan (unda faqat rahbar bekor qiladi), yoki xodimda «Sotuvlar — Tahrirlash / Qaytarish» ruxsati yo'q. Ruxsatni Sozlamalar → Xodimlar dan berasiz.