Tungi rejim
Tarozini qanday ulayman?
Qisqacha javob: Ikki xil ishlash usuli bor: tarozi stikeri (tarozi yorliq chop etadi, kassada skanerlanadi) yoki jonli tarozi (kassaga ulangan tarozidan og'irlik to'g'ridan-to'g'ri olinadi).
1-usul: tarozi stikeri
Do'kon zalidagi tarozi tovarni tortadi va shtrix-kodli yorliq chop etadi. Kassada shu yorliq skanerlanadi — tizim tovar va og'irlikni o'zi ajratadi.
Sozlash tartibi:
- Har tortiladigan mahsulotga PLU raqami bering (Topsavdoda mahsulot kartochkasida).
- Mahsulotlar ro'yxatini taroziga yuklang — Topsavdodan tarozi uchun ro'yxat tayyorlab olish mumkin.
- Tarozida sinov yorliq chop etib, kassada skanerlab ko'ring.
Tarozi yorlig'i hamma ilovada o'qiladi: kompyuterdagi kassa dasturi, brauzerdagi kassa (pos.topsavdo.uz), telefondagi ilova va saytdagi sotuv sahifasi. Yorliqni qaysi biridan skanerlasangiz ham tovar va miqdor bir xil aniqlanadi.
PLU nima? — tarozi uchun qisqa raqam. Shtrix-kod emas: tarozi shu raqam orqali tovarni taniydi va yorliqqa miqdor bilan birga yozadi.
PLU kiloli va donali tovarlarga qo'yiladi. Litr yoki metrdagi tovarga PLU kiritsangiz, tizim uni qabul qilmaydi — bu birliklar tarozida sinalmagan.
Kiloli va donali tovar
Tarozi ikki xil tovarni yorliqlay oladi va ularni shtrix-kodning boshidagi raqam bilan ajratadi:
| Tovar turi | Prefiks | Yorliqdagi 5 raqam |
|---|---|---|
| Kiloli | 20 | og'irlik, grammda (00110 = 0.110 kg) |
| Donali | 21 | dona soni (00006 = 6 dona) |
Bu raqamlar Sozlamalar → Tarozi sahifasida kiritiladi va tarozining o'zidagi sozlama bilan bir xil bo'lishi shart. Ikkalasiga bir xil raqam yozib bo'lmaydi — u holda kassa yorliqning qaysi turdaligini bilolmaydi va tizim saqlashga ruxsat bermaydi.
Donali tovar prefiksini bo'sh qoldirsangiz donali yorliq o'qilmaydi: kassa "topilmadi" deydi. Bu ataylab shunday — noto'g'ri miqdorni jimgina sotib yuborishdan ko'ra topmagani yaxshi.
Donali tovarda tarozi nima qiladi: tovarni tortmaydi, siz kiritgan dona sonini yorliqqa yozadi va summani dona narxiga ko'paytiradi. Masalan 6 dona × 162 000 = 972 000 so'm. Kassa o'sha yorliqni skanerlaganda savatga 6 dona tushadi.
Do'konda bir nechta tarozi bo'lsa
Tarozi xotirasiga chegaralangan miqdorda tovar sig'adi — ko'pchilik modelda 999 ta. Do'koningizda tortiladigan tovar bundan ko'p bo'lsa, ular bir necha tarozi orasida bo'linadi: masalan go'sht bo'limining tarozisiga go'shtlar, sabzavot tarozisiga sabzavotlar.
Qanday qilinadi:
- Sozlamalar → Tarozi sahifasida har bir tarozini ro'yxatga qo'shasiz (nomi va xotira sig'imi bilan). Sig'im odatda 999 — tarozi hujjatida boshqa raqam yozilgan bo'lsa o'shani kiriting.
- Mahsulotlar → Tarozi sahifasida mahsulotlarni tarozilarga biriktirasiz. Bittalab bosish shart emas: kategoriyani tanlab yoki qidiruv yozib, «filtrga mos barchasini belgilash» bilan butun bo'limni bir bosishda biriktirasiz.
- Har tarozi uchun O'Z faylini yuklab olasiz — fayl nomida tarozi nomi turadi (masalan
tarozi-gosht-bolimi.txt), ya'ni fayllar aralashib ketmaydi.
Xuddi shu sahifadagi «Biriktirilmagan» tugmasi hech qaysi taroziga tushmagan tovarlarni ko'rsatadi — aynan shular tarozida topilmaydi, shuning uchun bu ro'yxat bo'sh turgani ma'qul.
Bitta mahsulotni bir nechta taroziga biriktirsa bo'ladi. Masalan limon ham sabzavot tarozisida, ham kassa oldidagi tarozida tortilsa — ikkalasiga ham biriktiriladi.
Sig'imdan oshsa: Topsavdo ogohlantiradi ("999 ta sig'adi, 1040 ta biriktirilgan"). Bu ogohlantirishni e'tiborsiz qoldirmang — tarozi ortiqcha tovarlarni qabul qilmaydi va ular tarozida umuman ko'rinmaydi. Ortiqchasini boshqa taroziga o'tkazing yoki sig'imni to'g'rilang. Fayl kesilmaydi: u to'liq beriladi, chegaradan oshganini tarozining o'zi tashlab yuboradi — shu sabab ogohlantirish faylni yuklashdan OLDIN ko'rsatiladi.
Tarozini ro'yxatdan chiqarsangiz unga biriktirilgan mahsulotlar o'chmaydi — ular do'kon ro'yxatida qoladi va boshqa tarozidan sotilaveradi.
PLU raqami esa DO'KON bo'yicha yagona bo'lib qoladi — tarozi bo'yicha emas. Ya'ni ikki xil tovarga bir xil PLU berib bo'lmaydi, garchi ular boshqa-boshqa tarozida bo'lsa ham. Sabab: kassa yorliqdagi shtrix-koddan faqat PLU raqamini o'qiydi, uni qaysi tarozi chop etganini bilmaydi. Bir xil PLU bo'lsa kassa noto'g'ri tovarni sotib yuborardi.
Tarozilarni ajratmasangiz ham bo'ladi — u holda bitta umumiy ro'yxat yuklanadi, ilgarigidek.
2-usul: jonli tarozi
Tarozi to'g'ridan-to'g'ri kassa kompyuteriga ulanadi. Tovarni tanlaysiz, taroziga qo'yasiz, og'irlik ekranga o'zi tushadi.
Idish (tara) bo'lsa: idish og'irligini kiritasiz, tizim uni ayiradi:
Sof og'irlik = Umumiy og'irlik − Idish og'irligi
Bu ayniqsa ulgurji savdoda kerak — tovar qutida yoki qopda tortiladi.
Jonli tarozi faqat kassa dasturida ishlaydi.
Tarozi stikerini kassa o'qimayapti
- Mahsulotda PLU raqami kiritilganmi;
- Tarozidagi PLU Topsavdodagisi bilan bir xilmi;
- Sozlamalar → Tarozi dagi prefikslar (kiloli / donali) tarozidagi sozlama bilan bir xilmi — donali tovar kiloli prefiks bilan chop etilsa kassa dona o'rniga grammni o'qiydi;
- Tarozi ro'yxati yangilanganmi — yangi tovar qo'shsangiz, taroziga ham yuklash kerak;
- Tarozilarni ajratgan bo'lsangiz — tovar aynan shu taroziga biriktirilganmi va o'sha tarozining fayli yuklanganmi;
- O'sha tarozi sig'imidan oshib ketmaganmi (999 ta) — oshgan tovarlar tarozida ko'rinmaydi.
Qoldiq qanday hisoblanadi
Qoldiq har doim tovarning o'z birligida yuritiladi: kiloli tovarda kilogrammda, donali tovarda donada.
Kiloli tovarni donalab sotsangiz ham (masalan bitta tovuq), tizim uning og'irligini bilib kilogrammni kamaytiradi.