Tungi rejim
Internet yo'q — ishlay olamanmi?
Qisqacha javob: Ha. Kassa dasturi internetsiz ham sotadi — ma'lumot kompyuterda saqlanadi va internet qaytganda o'zi serverga yuboriladi. Hech narsa yo'qolmaydi.
Bu faqat kassa dasturiga (kompyuterga o'rnatiladigan) tegishli. Sayt (
my.topsavdo.uz) va mobil ilova internet talab qiladi.
Internetsiz nima ishlaydi
- Tovar skanerlash va sotish;
- Naqd, karta va qarzga sotish;
- Chek chop etish;
- Tovarni qaytarish;
- Smena ochish va yopish;
- Xarajat kiritish;
- Qoldiqni ko'rish (oxirgi yangilangan holat bo'yicha).
- Sotuvlar ro'yxatini ochish, qidirish va saralash — internetsiz u shu kompyuterdagi yozuvlardan quriladi, ya'ni shu kassaning sotuvlari ko'rinadi.
- Ro'yxat ustidagi davr tanlash («Bugun», «Shu oy» va boshqalar) — internetsiz ham ishlaydi: lokal nusxadan aynan o'sha kunlar yig'iladi. Ustunlarni yashirish, surish va kengaytirish ham ishlaydi, chunki bu sozlama kompyuterning o'zida saqlanadi. «Ustun qo'shish» ro'yxatida esa faqat lokal nusxada bor ma'lumotlar chiqadi — masalan sof foyda internetsiz ko'rinmasligi mumkin.
- Oldindan sinxronlangan to'plamlarni tarkibi bo'yicha sotish.
- Narx chegarasi: narxni o'zgartirish ruxsati berilgan xodim internetsiz ham juda past narx qo'ya olmaydi — chegara tovar bilan birga kassaga tushadi va narx kiritilayotgan payt tekshiriladi.
Internetsiz nima ishlamaydi
- Hisobotlar (ular serverdan olinadi);
- Yangi qo'shilgan tovarlar — ular kompyuterga hali yetib kelmagan bo'lishi mumkin;
- Boshqa kassada bo'layotgan sotuvlar ko'rinmaydi;
- Mijozning boshqa filialdagi qarz to'lovi ko'rinmaydi;
- Bo'lib to'lash (nasiya) shartnomasi — grafik bilan sotish kassa dasturida umuman yo'q, u saytdagi sotuv ekranida rasmiylashtiriladi. Kassa dasturida muddatsiz qarzga sotish bor. Batafsil: Qarzga sotish va bo'lib to'lash.
Ma'lumot qachon yuboriladi
Internet qaytishi bilan dastur avtomatik yuboradi — hech narsa bosish shart emas. Yuborilmagan sotuvlar bo'lsa, ular navbatda turadi va aloqa tiklanganda ketadi.
Ekranda ulanish holati ko'rinadi — internet bor-yo'qligini shundan bilasiz.
To'plam tarkibi va mahsulot rasmining kichik nusxasi ham kompyuterga sinxronlanadi. Shu sabab internet uzilganda to'plam qoldig'i komponentlardan hisoblanadi va sotuv navbatga xavfsiz yoziladi. Yaqinda yaratilgan yoki tarkibi o'zgargan to'plam hali sinxronlanmagan bo'lsa, avval internetga ulanib yangilanishini kuting.
Yakunlangan oflayn sotuv yo'qolmaydi
Kassa internetsiz turgan paytda siz saytdan narxni, dona/bo'lak sozlamasini, xodim ruxsatini yoki aksiyani o'zgartirishingiz mumkin. Kassa buni hali bilmaydi va eski holat bo'yicha sotadi.
Bunday sotuv serverga kelganda rad etilmaydi — u sotilganicha yoziladi. Sababi oddiy: tovar do'kondan chiqib bo'lgan, pul kassada, chek mijoz qo'lida. Rad etilsa, aslida yo'q tovar qog'ozda «bor» bo'lib qolardi va kassirning yagona chorasi sotuvni o'chirish — ya'ni tushumni yo'qotish — bo'lardi.
Shu qoida quyidagilarga tegishli:
- narx sizning chegarangizdan past ketgan bo'lsa — sotilgan narx saqlanadi va sotuv narxlar tarixi dagi «Sotuvdagi chetlanishlar» ro'yxatida ko'rinadi;
- dona, bo'lak yoki blok sozlamasi sotuvdan keyin o'zgargan bo'lsa — chekdagi raqamlar o'zgartirilmaydi;
- chegirma ruxsati sotuvdan keyin olib qo'yilgan bo'lsa — berilgan chegirma qoladi;
- omborda qoldiq yetmasa — sotuv yoziladi va qoldiq nolga tushadi. Bunday paytda tannarx taxminiy olinadi (oxirgi ma'lum tannarx), chunki tovarning kirimi yozilmay qolgan. Foyda aniq bo'lishi uchun kirimni rasmiylashtiring yoki inventarizatsiya qiling.
Rad etib qolaveradigan holatlar — yozuvning o'zi buzuq bo'lganda (masalan sotuvda birorta mahsulot yo'q). Ular kassa dasturida qizil «N ta xato» belgisi bilan ko'rinadi; belgini bosib «Sinxronlash xatolari» oynasini ochasiz. U yerda sotuvni tahrirlab qayta jo'natish yoki savatga qaytarib qayta rasmiylashtirish mumkin — ya'ni o'chirish yagona chora emas.
Muhim ogohlantirishlar
Kompyuterni o'chirmang, agar yuborilmagan sotuvlar bo'lsa. Ma'lumot kompyuterda saqlanadi, shuning uchun yo'qolmaydi — lekin server bilan solishtirish uchun dasturni internetli holatda bir marta ochish kerak.
Smenani iloji bo'lsa internetli holatda yoping. Offline yopishda mijozlarning qarz to'lovlari hisobga olinmasligi mumkin va kassadagi farq noto'g'ri chiqadi. Bundan tashqari «Pul harakati» jadvali chiqmaydi — u kassa harakatlari jurnalidan quriladi, jurnal esa serverda. Demak jadval qatorini bosib uni tashkil qilgan yozuvlarni (kimga, qachon, qancha) ko'rish ham faqat internet bilan ishlaydi — tafsilot jadval bilan bitta javobdan keladi. O'shanda yopish oynasi soddaroq ko'rinishga tushadi: kutilgan naqd/elektron summa va sanov maydonlari. «Smena davri» yozuvi esa internetsiz ham turadi — u kompyuterdagi ochilish va yopilish vaqtidan chiqadi.
Uzoq muddat offline ishlamang. Bir necha kun internetsiz ishlansa, narxlar va yangi tovarlar eskiradi. Kuniga bir marta bo'lsa ham internetga ulaning.
Ikki kassa bir vaqtda offline ishlasa
Har biri o'z ma'lumotini saqlaydi va internet qaytganda ikkalasi ham yuboradi. Sotuvlar birlashtiriladi.
Lekin qoldiq shu vaqt ichida real vaqtda yangilanmaydi — ya'ni ikkala kassa ham «bor» deb ko'rsatgan oxirgi dona tovarni sotib yuborishi mumkin. Ikkala sotuv ham saqlanadi (yuqoriga qarang) va qoldiq nolga tushadi; keyin inventarizatsiya orqali qoldiqni tekshirish kerak.
Xuddi shunday holat mijozning keshbegi va oldindan bergan puli bilan ham bo'ladi: ikkala kassa ham «mijozda 10 000 so'm bor» deb ko'rsatishi mumkin. Ikkalasi ham shu puldan hisobga olsa, internet qaytganda birinchi sotuv to'liq yopiladi, ikkinchisida esa yetmagan qism mijoz qarziga o'tadi. Sotuvning o'zi baribir saqlanadi — yo'qolmaydi. Mijoz kartochkasida qarz ko'rinadi va uni odatdagidek to'lov bilan yopasiz.