Tungi rejim
Tovar keldi — qanday kiritaman?
Qisqacha javob: Saytda Xaridlar bo'limiga kiring → yangi xarid yarating → yetkazib beruvchini tanlang → tovarlarni, miqdorini va kelish narxini kiriting → tasdiqlang. Qoldiq oshadi, tannarx yangilanadi.
Qadamlar
my.topsavdo.uzsaytiga kiring.Xaridlar bo'limini oching va yangi xarid qo'shing.
Yetkazib beruvchini tanlang — ro'yxatda faqat faol yetkazib beruvchilar chiqadi, mijozlar aralashmaydi. Yangi bo'lsa, o'sha yerda «+» tugmasi bilan qo'shish mumkin: nomi va telefoni so'raladi, Telegram esa ixtiyoriy — Telegrami yo'q yetkazib beruvchini ham bemalol kiritasiz. «+» tugmasi faqat mijoz qo'shish ruxsati bor xodimga ko'rinadi (masalan, «Omborchi» darajasida u yo'q).
Tovarlarni qo'shing:
- shtrix-kod bilan qidiring yoki nomidan toping;
- tovar ko'p bo'lsa — «Ro'yxatdan tanlash» tugmasi bilan bir yo'la belgilab qo'shing (pastda batafsil);
- miqdorini kiriting. Dona tovar — faqat butun son: blokli tovarning «blok» va «dona» kataklariga ham kasr yozilmaydi («12 blok + 12,5 dona» bo'lmaydi). «12,5» yozsangiz katak qizil bo'lib «Faqat butun son: 12 yoki 13» deydi va qator jamiga tushmaydi (125 ham bo'lib qolmaydi); katak tuzatilmaguncha «Saqlash» (qabul oynasida — «Qabul qilish») o'chiq turadi. Kilogramm, metr, litr — kasr bilan (0,75 kg). Tovar qabul qilishda ham, yetkazib beruvchiga qaytarishda ham shu qoida. Batafsil: dona tovarga kasr qayerda yoziladi;
- telefonda miqdorni oxirgi bosqichda («Davom» dan keyin) ham tuzatish mumkin: dona tovarda −/+ tugmalari bilan, kilogramm, metr va litrda katakka yozib. Miqdor 1 dan kam bo'lmaydi — keraksiz satrni savat belgisi bilan olib tashlang;
- kelish narxini (tannarx) kiriting;
- kerak bo'lsa sotuv narxini shu yerda yangilang.
Narxdagi tiyinni vergul yoki nuqta bilan yozing — «8000,5» ham, «8000.5» ham 8 000.5 so'm bo'ladi (maydondan chiqqach nuqta bilan ko'rinadi, kasr ko'pi bilan 2 xona). Minglarni ajratib yozish ham mumkin: «8.000» — sakkiz ming. Qanday yozish va nusxa qo'yish mumkinligi — pastda.
To'lovni belgilang: to'liq to'landimi, qisman yoki qarzga olindimi. Saytda «Hozir to'lash» belgilanmasa xarid qarzga saqlanadi. Telefonda to'lov summasini yozmasangiz (yoki 0 yozsangiz) ham xarid qarzga saqlanadi — to'lov kiritilmaydi va kassa so'ralmaydi; pastdagi «Qoldiq (qarz)» qatorida butun summa ko'rinadi. To'liq to'lash uchun summa yonidagi «To'liq» tugmasini bosing. Kassa ro'yxatida (saytda ham, telefonda ham) xodimga faqat o'ziga biriktirilgan kassalar chiqadi, bittasi bo'lsa o'zi tanlanadi. Birorta kassa biriktirilmagan bo'lsa «Kassa yo'q: sizga birorta kassa biriktirilmagan. Do'kon egasidan so'rang.» yozuvi chiqadi — xaridni to'lovsiz (qarzga) saqlash mumkin.
Tasdiqlang.
Ko'p tovarni ro'yxatdan belgilab qo'shish
Yetkazib beruvchi bir yo'la o'nlab tovar olib kelsa, har birini alohida qidirish shart emas. Mahsulot qidiruvi yonidagi «Ro'yxatdan tanlash» tugmasini bosing — do'koningizdagi mahsulotlar ro'yxati ochiladi:
- mahsulotlar kategoriyalar bo'yicha guruhlangan, har birining rasmi, qoldig'i va oxirgi kelish narxi ko'rinadi;
- chap tomondagi (telefonda — tepadagi) ro'yxatdan kategoriyani tanlasangiz, faqat o'sha kategoriya tovarlari qoladi. Kategoriya ko'p bo'lsa, uni nomi bo'yicha qidirasiz («Kategoriya qidirish» maydoni);
- tovarning o'zini nomi, SKU yoki shtrix-kodi bo'yicha ham qidirish mumkin;
- kerakli tovarlarni belgilang. Kategoriyani almashtirsangiz ham belgilar saqlanadi, kategoriya yonida nechtasi belgilangani yoziladi;
- «Qo'shish» ni bosing — har belgilangan tovar alohida satr bo'lib xaridga tushadi.
So'ng har satrda odatdagidek miqdor va narxlarni kiritasiz. Kelish, ulgurji va sotuv narxi oldindan oxirgi kirimdagi narx bilan to'ldiriladi — xuddi bittalab qidirib qo'shgandagidek. Satrlar siz belgilagan tartibda qo'shiladi: birinchi belgilaganingiz eng kichik raqamni oladi.
Xaridda allaqachon bor tovar ro'yxatda «Xaridda bor» deb turadi va uni belgilab bo'lmaydi — bitta tovar ikki marta kirib qolmaydi. Shu tovardan boshqa narxdagi alohida partiya kiritmoqchi bo'lsangiz, uni odatdagi qidiruv orqali qo'shing: tizim «Mavjud qatorga qo'shish» yoki «Yangi partiya yaratish»ni tanlashni so'raydi.
To'plamlar bu ro'yxatda ham ko'rinmaydi (quyida: to'plam xaridga tushmaydi). Tovar ko'p bo'lsa ro'yxat qismlab yuklanadi — pastga tushgan sari keyingilari chiqadi. Oynani «Bekor qilish» bilan yopsangiz, belgilaganlaringiz xaridga qo'shilmaydi.
Ro'yxat bo'yicha kirim («Olinadigan mahsulotlar»)
Yetkazib beruvchiga oldindan Olinadigan mahsulotlar ro'yxatini yuborgan bo'lsangiz, tovar kelganda uni qaytadan terib o'tirmaysiz:
- Xaridlar → «Olinadigan mahsulotlar» → «Saqlangan ro'yxatlar» dan ro'yxatni oching (telefonda — Xaridlar bo'limining tepasidagi «Olinadigan mahsulotlar» tugmasi).
- «Keldi — kirim qilish» ni bosing.
- Xarid oynasi tovarlar, miqdorlar va yetkazib beruvchi (ro'yxatda ko'rsatilgan bo'lsa) bilan oldindan to'ldirilgan holda ochiladi. Kelish narxi — oxirgi tannarx (tannarxni ko'rish huquqi bo'lsa). Tepada «Ro'yxat #… bo'yicha kirim» yozuvi turadi.
- Haqiqatda kelganini tuzating va odatdagidek saqlang. Saqlanganda ro'yxat «Kirim qilingan» bo'ladi.
Ro'yxatda yetkazib beruvchi ko'rsatilgan bo'lsa, telefonda oyna to'g'ridan-to'g'ri oxirgi bosqichda ochiladi (aks holda avval yetkazib beruvchini tanlaysiz): har satrda miqdorni −/+ bilan tuzatasiz (kilogramm, metr va litrda — katakka yozasiz). Ro'yxatda blok bilan yozilgan tovarda alohida «Blok» qatori ham bor: yetkazib beruvchi bir blok kam olib kelsa, bitta bosish yetadi. Ro'yxatdagi tovar keyin o'chirilgan yoki arxivlangan bo'lsa, u xaridga qo'shilmaydi va bu haqda ogohlantirish chiqadi.
Bilib qo'ying:
- Yetkazib beruvchi ro'yxatdagidek bo'lishi kerak. Saytda boshqasini tanlasangiz, saqlashda «Ro'yxat «…» uchun tuzilgan — kirim ham undan bo'lishi kerak» deb to'xtatadi. Telefonda boshqasini tanlasangiz so'raladi: davom etsangiz, xarid ro'yxatga bog'lanmaydi va ro'yxat ochiq qoladi.
- Ro'yxat bo'yicha allaqachon kirim qilingan yoki u bekor qilingan bo'lsa, ikkinchi marta bog'lanmaydi: saytda oyna oddiy yangi xarid bo'lib ochiladi (sababi tepada yoziladi), telefonda «Bu ro'yxat bo'yicha kirim qilib bo'lmaydi» chiqadi.
- Xarid keyin bekor qilinsa (hali qabul qilinmagan xaridni bekor qilish ham, qabul qilinganini Xatoni bekor qilish ham), ro'yxat yana ochiq bo'ladi.
Qidiruvda qancha qolgani ko'rinadi
Tovarni qidirganingizda har mahsulot nomi ostida uning ombordagi qoldig'i turadi: Qoldiq: 40 ta, Qoldiq: 118,5 kg. Saytda ham, mobil ilovadagi xarid ekranida ham shunday.
Foydasi shunda: nechta buyurtma qilishni boshqa sahifaga o'tmasdan, shu yerning o'zida hal qilasiz. Javonda 40 tasi turgan bo'lsa yana bir quti olishga shoshilmaysiz; 2 tasi qolgan bo'lsa aksincha, ko'proq olasiz.
Qoldiq tovar kiradigan filial bo'yicha, ya'ni hozir ishlab turgan filialingiz bo'yicha ko'rsatiladi. Bir nechta filialingiz bo'lsa, qo'shni filialda turgan tovar bu raqamga qo'shilmaydi — kirim ham aynan tanlangan filialga tushadi.
Tovar kamayib qolganda yozuv qizil rangda chiqadi. Saytda ham, mobil ilovada ham chegara bitta va u mahsulot kartochkasidagi «kam qolish chegarasi»: qoldiq shu songa yetganda yoki undan pastga tushganda raqam qizil bo'ladi. Mahsulotga alohida chegara qo'yilmagan bo'lsa, do'kon sozlamasidagi standart chegara ishlatiladi.
Chegara umuman qo'yilmagan bo'lsa, qizil rang faqat tovar butunlay tugaganda chiqadi. Ya'ni o'ylab topilgan raqam yo'q: qaysi son «kam» ekanini o'zingiz belgilaysiz — 5 kg un bilan 5 quti sharbat bir xil emas. Shu chegara mahsulotlar ro'yxatidagi «Kam qolgan» belgisi va o'sha nomdagi filtr bilan ham bir xil — batafsil: Chegara qayerdan olinadi.
Barcha tovar qoldig'ini bir joyda ko'rish uchun: Qoldiqni ko'rish.
Ulgurji bozorda sotuvchining qoldig'i
Yuqoridagi son — o'z omboringiz haqida. Boshqa do'kondan ulgurji bozor orqali buyurtma qilayotganingizda sotuvchining aniq qoldig'i ko'rsatilmaydi: tovar yonida faqat Omborda bor yoki Omborda yo'q deb yoziladi.
Uch joyda ham bir xil yoziladi — saytdagi Ulgurji bozor bo'limida, mobil ilovadagi bozor katalogida va shop.topsavdo.uz da.
Nega son yo'q: siz tovar borligini bilib turasiz va bekorga buyurtma bermaysiz, sotuvchining ombor raqamlari esa raqobatchiga ochilmaydi. Raqam shunchaki ekranda yashirilgan emas — u serverdan umuman kelmaydi. Bu qoida teskari tomonga ham ishlaydi: o'z tovaringizni bozorga qo'yganingizda xaridorlar sizning sonlaringizni ko'rmaydi.
Savat buyurtmadan oldin qayta tekshiriladi. Savat kunlab turishi mumkin, sotuvchi esa shu orada tovarni sotib tugatgan bo'lishi mumkin. Shuning uchun buyurtmani yuborish sahifasida qatorlar yangi ma'lumot bo'yicha tekshiriladi: tugab qolgan tovar ostida Omborda yo'q yozuvi chiqadi. Bu ogohlantirish, to'siq emas — buyurtmani baribir yuborishingiz mumkin (sotuvchi keltirib berishga ulgurishi mumkin), lekin endi buni bilib turib qilasiz.
Satr raqamlari va tartib saqlanadi
Xarid tuzayotganingizda har satr chap tomonida raqam turadi. Odatda yangi tovar ro'yxatning eng tepasiga qo'shiladi (hozir skanerlaganingizni qidirib yurmaysiz), raqam esa pastdan yuqoriga sanaladi: birinchi qo'shganingiz — 1-satr.
Xaridni saqlaganingizdan keyin xuddi shu tartib va xuddi shu raqamlar xarid sahifasida ham turadi. Ya'ni «3-satrdagi tovar» degan gap ikkala ekranda bir xil tovarni bildiradi — qog'ozdagi hujjat bilan solishtirish oson bo'ladi.
O'rtadan satr olib tashlasangiz raqamlar qaytadan sanaladi (1, 2, 3…) — «3-satr yo'q» degan bo'shliq qolmaydi.
Yangi tovar pastga qo'shilsin
Ro'yxatni yuqoridan pastga 1, 2, 3 deb sanash qulayroq bo'lsa, raqamlar ustunining tepasidagi kichik tartib tugmasini bosing (telefon va kichik ekranda u ro'yxat ustida «Yangi qo'shilgani tepada» deb yozilgan). Tugma ro'yxatda kamida bitta tovar bo'lganda ko'rinadi. Shundan keyin:
- yangi tovar ro'yxatning pastiga qo'shiladi; «Mahsulot qidirish» maydoni va «Ro'yxatdan tanlash» tugmasi ham ro'yxat ostiga tushadi;
- raqam yuqoridan pastga sanaladi: eng tepadagi — birinchi qo'shganingiz, 1-satr;
- har tovarning raqami o'zgarmaydi — tugma faqat ro'yxatni teskari aylantiradi. «3-satr» ikkala ko'rinishda ham bitta tovar.
Tanlov akkauntingizda saqlanadi: har kirganda qayta bosish shart emas, boshqa kompyuterda ham shunday ochiladi. Xarid sahifasidagi ro'yxat va «Mahsulotlarni qabul qilish» oynasi ham shu tartibda turadi, chop etiladigan hujjat va Excel fayli ham — 1-satr eng tepada. Tugmani yana bossangiz odatdagi holatga (yangisi tepada) qaytadi. Bu sozlama faqat sizniki — xodimlaringiz o'zlari tanlaydi.
Satrdagi mahsulotni ko'rish, tahrirlash va o'chirish
Xarid satrining bo'sh joyiga yoki mahsulot nomiga bossangiz, mahsulot oynasi ochiladi — Mahsulotlar sahifasidagi bilan aynan bir xil oyna: shtrix-kodlar, o'lchov birligi va narxlar; qoldiq bilan tannarx esa ruxsatingizga qarab ko'rinadi. Ya'ni «bu o'sha tovarmi?» degan savolga boshqa sahifaga o'tmasdan javob topasiz.
Oyna ichida «Tahrirlash» tugmasi bor. U mahsulot sahifasiga olib o'tmaydi — forma shu yerda, oyna bo'lib ochiladi, ya'ni yarim to'ldirilgan xaridingiz yo'qolmaydi. Saqlaganingizdan keyin satr o'sha zahoti yangilanadi. Mahsulotni o'zgartirish ruxsatingiz bo'lmasa tugma o'chiq turadi va sababi yoziladi.
Satr ichidagi maydonga (miqdor, tannarx, ulgurji yoki chakana narx, marja, jami) bosish oynani ochmaydi — raqam yozishga yo'l to'smaydi.
Satrni ro'yxatdan olib tashlash tugmasi — satrning eng oxirida, va u doim ko'rinadi: ro'yxatda bitta mahsulot qolgan bo'lsa ham o'chirasiz.
To'plam xaridga tushmaydi
To'plam (kombo, sovg'a qutisi, retsept) yetkazib beruvchidan kelmaydi — u do'konning o'zida tarkibidagi mahsulotlardan yig'iladi va qoldig'i o'sha tarkibdan hisoblanadi. Shuning uchun xarid satriga to'plam qo'yib bo'lmaydi.
- Mahsulot qidiruvida to'plam umuman ko'rinmaydi;
- To'plamning shtrix-kodini skanerlasangiz «Mahsulot topilmadi» chiqadi — bu nosozlik emas, to'plam ataylab xarid ro'yxatidan chiqarilgan;
- Ulgurji hamkordan kelgan xaridda ham shu qoida: sotuvchining tovarini o'zingizdagi to'plamga moslashtirib bo'lmaydi, tarkibidagi mahsulotni tanlaysiz.
Kelgan tovarni tarkibidagi mahsulotlar bo'yicha kiriting — to'plamning sotilishi mumkin bo'lgan soni shundan o'zi ko'payadi.
Ilgari kiritilgan xaridda satrda to'plam turib qolgan bo'lsa, qabul qilishda tizim to'xtatadi va o'sha satrni tuzatishni so'raydi. Xaridni tahrirlab, u yerda tarkibidagi mahsulotni tanlang.
Tasdiqlangandan keyin nima bo'ladi
- Qoldiq oshadi — tovar omborga kiradi;
- Tannarx yangilanadi — yangi partiya o'z narxi bilan yoziladi;
- To'lanmagan qism yetkazib beruvchiga qarz sifatida qoladi;
- Pul to'langan bo'lsa — kassadan yoki hisobdan chiqadi.
Istisno — do'kon ehtiyoji deb belgilangan satr: u omborga tushmaydi, xarajatga yoziladi (pastdagi bo'lim).
Do'kon o'zi uchun olgan narsa (do'kon ehtiyoji)
Paket, kassa qog'ozi, kanselyariya, tozalash vositasi — bularni do'kon sotish uchun emas, o'zi ishlatish uchun oladi. Oddiy tovar kabi kiritilsa, ular omborda «sotiladigan tovar» bo'lib turib qoladi, sarflangan pul esa xarajatda ko'rinmaydi — foyda haqiqiydan yuqori chiqadi.
Buning uchun xarid satrini do'kon ehtiyoji deb belgilaysiz. Bu kam kerak bo'ladigan amal, shuning uchun satrda alohida katakcha yo'q: satrni (tovar nomini) bosing — ochilgan mahsulot oynasining pastida «Do'kon ehtiyoji deb belgilash» tugmasi bor. Belgilangan satrda SKU yonida kichik «Ehtiyoj» yorlig'i paydo bo'ladi, belgilanmagan satrda esa hech narsa ko'rinmaydi. Olib tashlash ham o'sha oynada — «Do'kon ehtiyojidan chiqarish». Belgilangan satr qabul qilinganda:
- omborga tushmaydi — qoldiq oshmaydi, partiya ochilmaydi, ombor qiymatiga qo'shilmaydi;
- mahsulot kartochkasidagi narxlar o'zgarmaydi — shuning uchun satrdagi ulgurji va sotuv narxi maydonlari o'chiq turadi;
- summasi xarajat bo'lib yoziladi: Xarajatlar sahifasida «Do'kon ehtiyojlari» turkumida ko'rinadi (qayerdan ustunida — «Xarid №») va foyda hisobotida xarajat sifatida foydadan ayiriladi. Sotilgan tovar tannarxiga tushmaydi. Batafsil: Foyda qanday hisoblanadi;
- yetkazib beruvchiga qarz va to'lov odatdagidek — xarid summasi qarzga tushadi, to'lasangiz kassadan chiqadi. Kassa bu xarajatni ikkinchi marta ayirmaydi.
Bitta xaridda oddiy tovar va do'kon ehtiyoji aralash bo'lishi mumkin — har satr o'z yo'lidan boradi, xarid summasi va qarz esa bitta.
Har safar belgilamaslik uchun mahsulot kartochkasining pastidagi «Qo'shimcha» bo'limini oching va «Do'kon ehtiyoji (sotish uchun emas)» belgisini qo'ying: keyingi xaridlarda (ulgurji hamkordan kelgan xaridda ham) bu mahsulot satri o'zi belgilangan holda chiqadi. Kerak bo'lsa xarid satrida olib tashlaysiz (yuqoridagidek, mahsulot oynasidan). Belgini keyin qo'ysangiz yoki olsangiz, avval kiritilgan xaridlar o'zgarmaydi — qaror har xarid satrida alohida saqlanadi.
Tovar kelganda ham o'zgartirsa bo'ladi. Saytdagi xarid sahifasida «Qabul qilish» oynasida satr nomi yonidagi «⋯» tugmasini bosing — «Do'kon ehtiyoji deb belgilash» (yoki «Do'kon ehtiyojidan chiqarish»). Belgilangan satrda narx yonida «Ehtiyoj» yorlig'i turadi. Ulgurji hamkordan kelgan xaridni tahrirlab bo'lmaydi — satr turini aynan shu yerda tanlaysiz. Satrning bir qismi allaqachon qabul qilingan bo'lsa, uning turi endi o'zgarmaydi (yarmi omborda, yarmi xarajatda bo'lib qolmasin) — bunday satrda «⋯» chiqmaydi. Mobil ilovada xarid tuzayotganda (oxirgi, ro'yxat qadamida) satrdagi «⋯» ni bosib, «Belgilash» ni tanlaysiz; mobil qabul ekranida belgi faqat «Ehtiyoj» yorlig'i bo'lib ko'rsatiladi.
Xato bo'lsa. Bunday xarajatni Xarajatlar sahifasidan o'chirib ham, tahrirlab ham bo'lmaydi — u xarid hujjatining bir qismi. Xarid sahifasida Xatoni bekor qilish ni bosing (xarid uchun to'lov qilingan bo'lsa, avval to'lovni bekor qilasiz): xarajat ham o'zi olib tashlanadi, yetkazib beruvchiga qarz qaytadi.
Yetkazib beruvchiga qaytarish. «Qaytarish» sahifasida qaytariladigan narsa omborda turgan partiyadan tanlanadi. Do'kon ehtiyoji omborga tushmagani uchun u yerda chiqmaydi. Paket yaroqsiz kelgan bo'lsa — xaridni bekor qilib, to'g'ri miqdor bilan qaytadan kiriting. (Xariddagi boshqa, oddiy tovardan allaqachon sotilgan bo'lsa, xaridni bekor qilib bo'lmaydi — bu umumiy qoida.)
Sotiladigan tovarni o'zingiz ishlatsangiz. Bu belgi faqat xarid paytida qo'yiladi. Tovar sotish uchun olingan-u, bir qismini do'kon o'zi ishlatgan bo'lsa (javondagi paketni kassaga oldingiz, sotuvdagi tozalash vositasi bilan pol yuvdingiz) — uni hisobdan chiqarish orqali «Do'kon ehtiyoji uchun» turi bilan chiqaring. Tovar ombordan tannarxi bo'yicha chiqadi va shu «Do'kon ehtiyojlari» turkumiga xarajat bo'lib tushadi (qayerdan ustunida — «Ombordan»), zarar sifatida emas.
Yaroqlilik muddati
Do'kon sozlamasida muddat yuritish yoqiq va mahsulot kartochkasida «Yaroqlilik muddati yuritiladi» yoqilgan bo'lsa, «Qabul qilish» oynasida shu tovar qatori ostida muddat maydoni chiqadi — har qatorga o'z muddati. «Odatda necha kun saqlanadi» yozilgan bo'lsa, muddat oldindan to'lgan keladi.
Muddat majburiy emas, lekin bo'sh qolsa sariq ogohlantirish chiqadi va saqlashda so'raladi («Muddat kiritish» / «Muddatsiz saqlash»): muddatsiz partiya navbat oxiriga tushadi. Mobil ilovadagi qabul ekranida ham shunday. Batafsil: Yaroqlilik muddati.
Partiyalar va tannarx
Topsavdo tannarxni partiyalar bo'yicha yuritadi. Ya'ni bir xil tovar turli narxda kelgan bo'lsa, tizim ularni alohida saqlaydi va sotilganda avval kelgani avval ketadi tartibida hisoblaydi. Yaroqlilik muddati yuritiladigan mahsulotda esa muddati oldin tugaydigani birinchi ketadi — Yaroqlilik muddati.
Buning foydasi: foyda haqiqiy tannarx bo'yicha hisoblanadi, o'rtacha taxmin bilan emas. Narx ko'tarilganda bu farq katta bo'ladi.
Sotuv narxini qachon o'zgartirish kerak
Tovar qimmatlashib kelgan bo'lsa, sotuv narxini kirim paytida yangilash qulay — shunda unutilmaydi. Aks holda eski narxda sotilib, foyda kamayadi.
Tizim yangi tannarx eski sotuv narxidan yuqori bo'lsa ogohlantiradi — bu zarariga sotish degani.
Kirim mahsulot kartochkasidagi narxni ham o'zgartiradi
Kirimni tasdiqlaganingizda mahsulot kartochkasidagi tannarx kirimdagi kelish narxiga almashadi. Kirim satrida sotuv narxi yoki ulgurji narx ni to'ldirgan bo'lsangiz — ular ham almashadi. Oxirgi kirim ustun keladi.
Shuning uchun «narxni hech kim o'zgartirmagan edi-ku» degan holat ko'p uchraydi. Kim, qachon va qaysi kirimdan o'zgarganini Narxlar tarixi sahifasidan ko'rasiz.
Yetkazib beruvchiga qarz
Tovarni qarzga olsangiz, summa yetkazib beruvchining hisobida qoladi. Keyin pul to'laganingizda uni tizimga kiritasiz va qarz kamayadi.
Kimga qancha qarzdorligingizni Mijozlar bo'limidan ko'rish mumkin — yetkazib beruvchilar ham o'sha yerda yuritiladi.
Barcha xaridlar bo'yicha jami qarzni ko'rish uchun Xaridlar ro'yxatiga kiring: eng ostda, «Qarz» ustuni tagidagi xira «Hisoblash» yozuvini bosib Yig'indini tanlang. Raqam ekranda ko'rinib turgan qatorlar bo'yicha emas, filtrga mos butun ro'yxat bo'yicha chiqadi — sana yoki yetkazib beruvchi bo'yicha filtr qo'ysangiz, yig'indi ham o'shanga moslashadi. Xuddi shu yerda «Summa» va «To'langan» ustunlarini ham hisoblash mumkin.
Bekor qilingan xaridlar jamiga kirmaydi — ularning qarzi yetkazib beruvchi hisobidan allaqachon qaytarilgan. Ro'yxatda ular «Bekor qilingan» holati bilan turadi, «Qarz» ustunida esa «—» (qarz yo'q; xarid sahifasidagi «Qoldiq» ham 0), jami ostida esa alohida yoziladi (masalan «Jamiga kirmagan: Bekor qilingan: 3 ta — 2 700 000»). Faqat bekor qilinganlar qancha ekanini ko'rish uchun Holat filtridan «Bekor qilingan» ni tanlang — shunda «Summa» va «To'langan» jami ular bo'yicha chiqadi, «Qarz» jami esa 0 (qatorlardagidek). Yetkazib beruvchiga qaytarish ro'yxatida (Xaridlar → Qaytarish) ham shunday: bekor qilingan qaytarish jamiga kirmaydi.
Xarid ichiga kirsangiz, Mahsulotlar jadvali ostida ham shunday hisob bor — masalan bitta xaridda jami nechta tovar kelgani yoki o'rtacha narx.
To'lov qayerdan chiqdi va kim qildi
Xaridni ochganingizda yuqoridagi To'langan summasi ostida to'lov haqidagi ma'lumot turadi. Bitta to'lov bo'lsa u darhol ko'rinadi — usul, kassa va xodim. Bir nechta to'lov bo'lsa summani bosing, tafsilot ochiladi.
Har bir to'lov bo'yicha shular ko'rsatiladi:
- Qayerdan — pul qaysi kassadan chiqqani. Yonida Seyf yoki Kassa deb turadi, shunda ikkalasi adashtirilmaydi;
- Kim — to'lovni kiritgan xodim;
- Smena — to'lov ochiq smena vaqtida qilingan bo'lsa, o'sha smena (kassir va smena ochilgan vaqt);
- Qachon — to'lov vaqti;
- Izoh — to'lovni kiritayotganda (saytda ham, telefonda ham) ixtiyoriy yozgan izohingiz, masalan «Oktyabr uchun» yoki «Karta orqali, Anvar aka qabul qildi» (255 belgigacha): u yetkazib beruvchining oldi-berdi tarixida va kassa harakatlarida ham ko'rinadi, yozilmagan bo'lsa qator chiqmaydi.
Smena qatori har doim ham bo'lmaydi
To'lov seyfdan yoki smena ochilmagan paytda qilingan bo'lsa, smena qatori umuman chiqmaydi — bog'lanish yo'q degani. Bu nosozlik emas.
Telefonda qaysi kassa oldindan tanlangan turadi
Telefonda xarid to'lovi va xarajat kiritganda kassa oldindan tanlanadi — pul odatda turgan joy:
- sizning ochiq smenangiz bo'lsa — o'sha kassa;
- bo'lmasa — do'kondagi ochiq smena kassasi;
- ochiq smena yo'q bo'lsa — birinchi oddiy kassa (seyf emas).
Seyf faqat do'konda boshqa kassa bo'lmasa oldindan tanlanadi — kun davomidagi tushum smena kassasida turadi, seyfga esa smena yopilganda o'tkaziladi. Istalgan boshqa kassani, jumladan seyfni, ro'yxatdan o'zingiz tanlashingiz mumkin.
Tanlangan kassada pul yetmasa, to'lov o'tmaydi va sababi aytiladi, masalan: «Seyfda yetarli mablag' yo'q (naqd). Mavjud: 0 so'm, kerak: 50 000 so'm. Boshqa kassani tanlang yoki kamroq summa kiriting.» Qavs ichida qaysi pul yetmagani turadi — naqd yoki elektron: kassada biri bo'lib, ikkinchisi bo'lmasligi mumkin.
Naqdmi yoki elektronmi — to'lov usulidan bilinadi: Naqd naqd puldan chiqadi, Karta, O'tkazma va Boshqa esa elektron puldan. To'lov usullari sozlamasida usulni naqd deb belgilagan bo'lsangiz, pul naqddan chiqadi. Hisobotlar ham pulni aynan shu joydan chiqqan deb ko'rsatadi.
Eski to'lovlarda «Kim» o'rnida «Noma'lum» turadi
Xodim nomi yaqinda yozila boshladi. Undan oldin kiritilgan to'lovlarda u saqlanmagan, shuning uchun Noma'lum deb turadi. Tizim kim to'laganini taxmin qilib yozmaydi. Bundan keyingi to'lovlarda xodim doim ko'rinadi.
To'lov bekor qilingan bo'lsa, o'sha to'lov tafsilotida kim bekor qilgani, qachon va nima sababdan ochiq yozilib turadi. To'lovni bekor qilish tugmasi ham shu yerda — uni faqat rahbar yoki admin ko'radi.
Tovarni yetkazib beruvchiga qaytarish
Tovar yaroqsiz chiqsa, noto'g'ri yoki ortiqcha kelgan bo'lsa — uni qaytarish mumkin. Xarid → Qaytarish bo'limida qilingan qaytarishlar ro'yxati turadi, Yangi qaytarish tugmasi bilan yangisini kiritasiz.
Sahifa xarid formasiga o'xshaydi:
- Yetkazib beruvchi va qaytarish sababini tanlang (izoh ixtiyoriy).
- Tovarni qo'shing:
- Mahsulot qidirish — nomi, SKU yoki shtrix-kodi bilan. Ro'yxatda faqat shu yetkazib beruvchidan kelgan va omborda qoldig'i bor tovarlar chiqadi. Tovar shu yetkazib beruvchidan bir necha xarid bilan kelgan bo'lsa, «Qaysi xariddan qaytarasiz?» oynasi ochiladi: har xaridning sanasi, unda qancha qolgani va kelish narxi ko'rinadi — keraklisini (bir nechtasini ham) belgilaysiz. Faqat bitta xarid bilan kelgan bo'lsa, tanlash shart emas — tovar o'zi qo'shiladi.
- Shtrix-kodni skanerlang. Dona tovarda skaner miqdorni o'zi yozadi: birinchi skaner — 1, yana skanerlasangiz — 2, 3, ...
- Xariddan tanlash — butun nakladnoy bo'yicha qaytarish: yetkazib beruvchining xaridlari ro'yxati chiqadi (faqat omborda qoldig'i borlari), birini ochib, uning tovarlarini belgilaysiz (yoki Hammasini belgilash).
- Jadvalda har qatorning ostida qaysi xariddan va qachon kelgani yozilgan. Qaytariladi ustuniga miqdorni yozing (yangi qatorda u bo'sh turadi); partiyadagi hamma qolganini qaytarish uchun — Hammasi. Miqdorni yozib Enter bossangiz, qidiruvga qaytasiz — keyingi tovarni darhol skanerlash mumkin. Miqdori yozilmagan, 0 yoki partiyada qolganidan ko'p qator qizil bo'ladi va ostida sababi yoziladi — bunday qator bilan qaytarish yuborilmaydi.
Aynan qaysi partiya qaytishi ko'rsatilgani uchun tannarx to'g'ri hisoblanadi. Pulni qanday qaytarib olayotganingizni ham ko'rsatasiz: naqd, kartaga, yetkazib beruvchidagi qarzdan yechish yoki umuman pulsiz.
Tasdiqlangach: tovar qoldiqdan chiqadi, pul tanlangan yo'l bilan qaytadi, qarzga bo'lsa yetkazib beruvchiga qarzingiz kamayadi.
Pul boshqa valyutada qaytsa. Naqd yoki karta tanlanganda Valyuta maydoni ham bor. Qaytarish summasi har doim so'mda (partiya narxidan) hisoblanadi; boshqa valyuta tanlansa, kassaning o'sha valyutadagi qoldig'iga summa kurs bo'yicha tushadi. Masalan kurs 12 700 bo'lsa, 127 000 so'mlik qaytarishda kassaning dollar qoldig'iga 10 $ qo'shiladi (127 000 $ emas). Kurs — valyuta sozlamasidagi joriy kurs. Qaytarishni bekor qilsangiz, kassadan aynan o'sha tushgan summa olinadi. Summa tanlangan valyutada bir tiyinga ham yetmasa, qaytarish asosiy valyutani tanlashni so'raydi.
Xaridga to'lov esa (xarid sahifasidagi «To'lov qo'shish» va xarid bilan birga yozilgan to'lov) faqat do'konning asosiy valyutasida qabul qilinadi: qarz va yetkazib beruvchi hisobi so'mda yuritiladi.
Tovarni olingan narxidan arzonroq qaytarsangiz («Narxni o'zgartirish» yoki pulsiz), farq zarar bo'lib yoziladi: masalan 10 000 ga olingan tovar 7 000 ga qaytsa, ombor 10 000 ga kamayadi, qarz yoki pul 7 000 ga, 3 000 esa Foyda hisobotida «Xarid qaytarishidagi zarar» qatorida qaytarish kuni ko'rinadi. Qaytarish bekor qilinsa, bu zarar ham o'chadi.
Tannarxni ko'rish ruxsati bo'lmagan xodim ham qaytarish kirita oladi (saytda ham, telefonda ham). Unga partiyalar, xarid raqami va qoldiq ko'rinadi, lekin kelish narxi, qatorlar summasi va jami qaytarish summasi ko'rinmaydi, «Narxni o'zgartirish» belgisi ham chiqmaydi. Summa har bir partiyaning kelish narxi bo'yicha avtomatik hisoblanadi. Qaytarishni boshqa narxda yozish kerak bo'lsa — buni tannarxni ko'ra oladigan xodim yoki rahbar qiladi.
Printer sozlanmagan yoki ishlamay qolgan bo'lsa ham qaytarish yoziladi — ekranda faqat chek chiqmagani va sababi aytiladi.
Tez-tez uchraydigan savollar
Tovar hali kelmagan, lekin buyurtma berdim. Xaridni oldindan yaratib, tovar kelganda tasdiqlash mumkin. Tasdiqlanmaguncha qoldiqqa ta'sir qilmaydi. Nimani qancha olishingizni qoldiqqa ham, qarzga ham tegmasdan yozib qo'yish uchun — Olinadigan mahsulotlar: tovar kelganda undan bir bosishda kirim qilasiz.
Xato miqdor kiritdim, tasdiqladim. Xaridni tahrirlash yoki bekor qilish mumkin — qoldiq tegishlicha tuzatiladi. Bu huquq odatda rahbarda bo'ladi. Bekor qilingan xarid yetkazib beruvchining «Oldi-berdi tarixi» dan o'chmaydi: uning ustida «Bekor qilindi: xarid #…» qatori chiqadi va qarzni teskari qaytaradi, Qoldiq har qatorda to'g'ri turadi.
Qaytarishni xato kiritdim. «Qaytarish» ro'yxatidan o'sha yozuvni oching va Xatoni bekor qilishni bosing. Tovar aynan o'z partiyasiga qaytadi, olingan pul teskari yuriladi (naqd bo'lsa kassadan chiqadi, qarzdan yechilgan bo'lsa qarz tiklanadi). Yozuvning o'zi o'chmaydi — ro'yxatda «bekor qilingan» bo'lib qoladi va hisobotlarda sanalmaydi. Buni faqat rahbar qila oladi.
Paket (yoki boshqa ishlatiladigan narsa) omborda sotiladigan tovar bo'lib turibdi. Ilgari kiritilgan xaridlar o'zgarmaydi. Keyingi xaridlarda satrni do'kon ehtiyoji deb belgilang. Omborda turib qolgan qoldiqni hisobdan chiqarish orqali «Do'kon ehtiyoji uchun» turi bilan chiqaring — shunda u zarar emas, «Do'kon ehtiyojlari» xarajati bo'lib yoziladi.
Yangi tovar keldi, bazada yo'q. Kirim paytida yangi mahsulot kartochkasini yaratish mumkin. Batafsil: Mahsulot qo'shish.
Ulgurji hamkordan kelgan xaridda moslash saqlanmadi: «Tarifingiz chegarasi…». Sotuvchining tovarini moslashda «yangi mahsulot yaratish» yoki arxivdagi mahsulotni tanlash tarifdagi mahsulot soni chegarasiga kiradi. Chegara to'lgan bo'lsa butun moslash saqlanmaydi. Mavjud faol mahsulotni tanlang, keraksiz mahsulotlarni arxivlang yoki tarifni yangilang.
Pul maydoniga qanday yoziladi?
Barcha pul maydonlari (saytda, kassa dasturida, telefonda va bozorda) bitta qoida bilan ishlaydi. Klaviaturada tersangiz ham, nusxa qo'ysangiz ham natija bir xil.
- Minglarni ajratish mumkin — probel, nuqta yoki vergul bilan. «1 200 000», «1.200.000» va «1,200,000» — bir million ikki yuz ming. «8.000» — sakkiz ming, «12.500» — o'n ikki ming besh yuz. Qoida oddiy: nuqta yoki verguldan keyin roppa-rosa 3 raqam kelsa — bu minglar ajratgichi (tiyin 2 xonadan oshmaydi).
- Kasr belgisi — vergul yoki nuqta, keyin 1–2 raqam. Tannarx va narx maydonlarida «8000,5» va «8000.5» bir xil — 8 000.5. Uchinchi kasr raqami yozilmaydi.
- Faqat butun so'm yoziladigan maydonlarda (to'lov summasi, xarajat va shunga o'xshash) tiyin yozilmaydi: «8000,5» da vergul ko'rinib turadi, lekin «5» yozilmaydi — summa 80 005 bo'lib qolmaydi. «8 000,00» kabi nol kasr qabul qilinadi.
- Yozayotganingizda maydonda o'zingiz yozgan belgilar turadi («1.200.000»). Maydondan chiqqach summa odatdagi ko'rinishga keladi: «1 200 000», «8 000.5». Shu yerda summangiz qanday o'qilganini ko'rasiz.
- Chala summa qabul qilinmaydi. Butun so'm maydonida «12.5» yoki «1.20» kabi yozuv summa emas (mingmi, tiyinmi — bilib bo'lmaydi). Maydondan chiqsangiz u o'chadi va summa bo'sh qoladi — taxminiy son hech qayerga yozilmaydi. Summani qaytadan yozing: «12500» yoki «12.500».
- Xatoni o'chirib tuzatish mumkin — o'chirish tugmasi istalgan joyda ishlaydi, jumladan minglar orasidagi nuqtani ham.
- Nusxa qo'yish (Excel, 1C, Telegram). «8 000,50», «8.000,5», «8,000.50», «1 234 567», «1.200.000,00» to'g'ri o'qiladi; boshidagi yoki oxiridagi «so'm», «UZS» olib tashlanadi.
- Maydon qabul qilmaydigan yozuvlar — kiritilgan belgi shunchaki paydo bo'lmaydi, eski qiymat o'zgarmaydi: uch xonali kasr («8000,555» da oxirgi «5»), manfiy son («-500»), raqamlar orasida harf («2 ta × 8 000»).
- Kasrli tannarx kasri bilan ko'rinadi. Xarid tafsilotida («2 x 8 000.5 so'm»), tovar tanlash oynasida («Tan narx: 8 000.5 so'm») va yetkazib beruvchiga qaytarishda 1 ta uchun narx yaxlitlanmaydi — saytda ham, telefonda ham. Jami summa esa butun so'mga yaxlitlanadi (2 × 8 000.5 = 16 001).