Tungi rejim
Foyda qanday hisoblanadi?
Qisqacha javob:
Yalpi foyda = Sotuv summasi − Sotilgan tovarlar tannarxi
Sof foyda = Yalpi foyda − Xarajatlar − Zararlar
Har bir qism nimani bildiradi
Sotuv summasi — chegirmalar hisobga olingan holda mijoz to'lagan (yoki to'lashi kerak bo'lgan) summa. Qarzga sotilgan tovar ham shu yerga kiradi: sotuv bo'lgan, faqat pul keyin keladi.
Sotilgan tovarlar tannarxi — o'sha tovarlar sizga qanchaga tushgani. Topsavdo buni partiyalar bo'yicha hisoblaydi: avval kelgan tovar avval sotiladi. Shuning uchun narx ko'tarilgan davrda ham foyda haqiqiy chiqadi.
To'plam sotilganda tannarx uning tarkibidagi mahsulotlarning o'sha paytda ombordan chiqqan haqiqiy tannarxlari yig'indisidan olinadi. Tarkib kassada o'zgartirilgan bo'lsa, foyda hisobida aynan sotilgan tarkib ishlatiladi.
Xarajatlar — ijara, ish haqi, kommunal to'lovlar va boshqa xarajatlar. Ular tizimga kiritilgan bo'lishi kerak, aks holda foyda haqiqiydan yuqori ko'rinadi.
Zararlar — hisobdan chiqarilgan buzilgan tovar, inventarizatsiyada chiqqan kamomad va kassadagi kamomad.
Olingan qarzni qaytarish — xarajat emas
Do'kon bankdan yoki tanishdan qarz olgan bo'lsa, o'sha qarzni qaytarish foydani kamaytirmaydi. Siz xarajat qilmayapsiz — o'z qarzingizni kamaytirayapsiz. Kassadan pul chiqadi, foyda esa joyida qoladi.
| To'lov | Kassa | Foyda |
|---|---|---|
| Qarzni qaytarish | kamayadi | tegilmaydi |
| Oddiy xarajat (ijara, ish haqi va boshqalar) | kamayadi | kamayadi |
Shuning uchun qarz to'lovini xarajat qilib yozmang — buning uchun alohida bo'lim bor: Do'konning o'z qarzi. Ilgari xarajat deb yozib qo'yilgan to'lovlaringizni tizim o'sha sahifada topib beradi va bir bosishda to'g'ri joyiga ko'chirasiz — o'zi hech narsani ko'chirmaydi.
Ilgari bunday yo'l yo'q edi, shuning uchun ko'p do'konda qaytarilgan qarz foydani yeb qo'ygan va natija haqiqatdan ancha yomon ko'ringan.
Qarz bo'limi foizsiz qarz uchun ishlaydi — foiz yozadigan maydon umuman yo'q. Qarzingizga ustama qo'shib to'lagan bo'lsangiz, o'sha ustama qismini oddiy xarajat qilib yozasiz: shunda u foydadan chiqadi va kassa ham to'g'ri qoladi.
Foyda hisobotining oxirida, sof foydadan pastda, «Qaytarilgan qarz» qatori turadi. U foydaga qo'shilmaydi ham, foydadan ayirilmaydi ham — shunchaki kassadan chiqqan o'sha pulni ko'rsatadi. Qator «pulim ketdi-ku, foyda nega o'zgarmadi?» degan savolga javob beradi va qarz to'lovi bo'lmagan davrda umuman chizilmaydi.
Nasiya ustamasi — tovar foydasi emas
Mijozga bo'lib to'lashga sotganingizda kelishilgan yakuniy summa tovarlar summasidan yuqori bo'lishi mumkin. Bu farq — ustama, ya'ni muddat uchun olingan daromad.
Ustama do'konning daromadiga kiradi, lekin tovar marjasiga qo'shilmaydi: hisobda u alohida yuritiladi. Shu tufayli aynan bir sotuvning foydasi haqiqiy savdo marjasini ko'rsatadi — nasiyaga berilgan muzlatgich «tannarxdan uch barobar qimmatga sotilgan» bo'lib ko'rinmaydi va tannarx hisoboti buzilmaydi.
Nasiyaga berilgan tovar qaytarilsa, o'sha tovarga to'g'ri keladigan ustama ulushi ham daromaddan chiqariladi — mijoz o'zida qolmagan tovar uchun ustama to'lamaydi. Bu faqat hisobda bo'ladi: kassadan hech narsa chiqmaydi, chunki mijoz o'sha ustamani hali to'lamagan edi. Batafsil: Tovarni qaytarish.
Qaysi kunlar sanaladi
Hisobot davri kalendar bo'yicha kesiladi: «Shu hafta» dushanbadan, «Shu oy» oyning 1-sanasidan boshlanadi. Kun kechasi soat 00:00 da almashadi (Toshkent vaqti).
Shuning uchun bosh sahifadagi «Shu oy» raqami hisobotdagi «Shu oy» bilan aynan teng bo'ladi. Lekin bosh sahifa standart holda «Oxirgi 30 kun» bilan ochiladi — bu boshqa davr va «Shu oy» bilan teng chiqmasligi normal. Solishtirishdan oldin ikki joyda ham bir xil davr tanlanganini tekshiring.
Smena hisoboti esa o'z davrini sanaydi — u kalendar kuniga sig'masligi mumkin. Batafsil: Bosh sahifa ko'rsatkichlari.
Nima uchun foyda kutganimdan kam
| Sabab | Qanday tekshirish |
|---|---|
| Tannarx noto'g'ri kiritilgan | Kirim hujjatlarida kelish narxini tekshiring |
| Ko'p chegirma berilgan | Chegirma bilan sotuvlarni ko'rib chiqing |
| Buzilgan tovar ko'p | Hisobdan chiqarishlar ro'yxatiga qarang |
| Kassada kamomad | Smena hisobotlarini tekshiring |
| Xarajatlar katta | Xarajatlar bo'limini kategoriya bo'yicha ko'ring |
| Qarz to'lovi xarajat deb yozilgan | Do'konning o'z qarzi sahifasini oching — shubhali yozuvlar o'zi ko'rsatiladi |
Nima uchun foyda kutganimdan ko'p
Bu ham xavfli belgi — odatda xarajat yoki zarar kiritilmagan degani:
- kassadan olingan pul xarajat sifatida yozilmagan;
- buzilgan tovar hisobdan chiqarilmagan;
- tannarx haqiqiydan past kiritilgan.
Savdo va foyda farqi
Ko'p uchraydigan chalkashlik: «bugun 10 million savdo qildim» — bu savdo, foyda emas. Tovar tannarxi ayirilgandan keyin foyda ancha kichik bo'ladi.
Qarz ham shunday: qarzga sotilgan tovar savdoda ko'rinadi, lekin kassada puli yo'q.