Tungi rejim
Naqdni kartaga qanday o'tkazaman?
Qisqacha javob: Kassada «Naqd ↔ Elektron» tugmasini bosing, yo'nalishni tanlang va summani kiriting. Pul kassadan chiqmaydi — faqat naqddan elektronga (yoki aksincha) ko'chadi.
Tugma uchala joyda bor: kassa dasturida, brauzerdagi kassada (pos.topsavdo.uz) va saytdagi Kassa → Kassalar bo'limida.
Bu qachon kerak bo'ladi
- Yashikda naqd ko'payib ketdi — kassir uni terminal orqali do'kon kartasiga soladi.
- Mijoz kartaga pul o'tkazib, yashikdan naqd oldi.
- Bankdan naqd yechib, kassa yashigiga qo'yildi.
- Sotuvda to'lov turi noto'g'ri belgilangani keyin ma'lum bo'ldi va kassadagi naqd bilan elektron qoldiq haqiqatga mos kelmay qoldi.
Har qanday holatda umumiy summa o'zgarmaydi — 100 000 so'm naqddan elektronga o'tsa, kassadagi jami pul o'sha-o'sha qoladi.
Kassa dasturida (desktop)
Smena ochiq bo'lsin.
Smena panelidagi (savat ostida) «Naqd ↔ Elektron» tugmasini bosing. Tor ekranda tugmada faqat ikki strelka belgisi turadi — nomi sichqonchani ustiga olib borganda chiqadi.
Qaysi turdan olinishini tanlang — tugma ostida o'sha turdagi joriy qoldiq ko'rinadi.
Summani kiriting. Mavjud qoldiqdan ko'p summa kiritilsa, dastur qabul qilmaydi.
Do'konda ko'r sanoq yoqilgan bo'lsa, xodimga qoldiq va «Mavjud» yozuvi ko'rsatilmaydi — ochiq smenada kassa qoldig'i kutilgan summaning o'zi. Pul yetmasa server baribir rad etadi, faqat qoldiqni aytmaydi (Smenani yopish).
Izoh yozing — nima uchun almashtirilganini keyin siz ham, rahbar ham shu yerdan biladi.
«Almashtirish» ni bosing.
Oynaning chetiga (foniga) bosish uni yopmaydi — yozgan summangiz tasodifan yo'qolmaydi. Yopish uchun Escape, ✕ yoki «Bekor qilish».
Internet kerak
Bu amal internetsiz bajarilmaydi — tugma o'chirilgan turadi. Sabab: kassa qoldig'ining yagona haqiqiy nusxasi serverda, oflayn ikki qurilma bir xil pulni ikki marta almashtirib yuborishi mumkin edi. Sotuv esa internetsiz ham davom etaveradi.
Brauzerdagi kassada (pos.topsavdo.uz)
Xuddi shu amal brauzerdagi kassada ham bor — faqat tugma yuqori qatorda, «Smenani yopish» tugmasining yonida turadi. Oyna va qoidalar aynan bir xil: u ikki ilovada bitta komponent.
Internet talabi u yerda ham kuchda, lekin farq bor: brauzerdagi kassa internetsiz umuman sotmaydi, ya'ni aloqa uzilganda almashtirish bilan birga sotuv ham to'xtaydi (Internetsiz ishlash).
Rahbar uchun (web)
Kassa → Kassalar bo'limida har bir kassa qatoridagi ⟳ tugmasi shu amalni ochadi. Seyf uchun ham ishlaydi.
Kassa qatorini bossangiz, «Oxirgi harakatlar» ro'yxatida almashtirish «Pul turi almashtirildi» deb, ostida Naqd → Elektron yo'nalishi bilan ko'rinadi. Uning summasida «+» ham, «−» ham yo'q — chunki pul kelmagan ham, ketmagan ham.
Moliya hisoboti → Pul aylanmasi ro'yxatida ham shu qator turadi. Uni bossangiz tafsilot oynasi ochiladi, lekin hujjat havolasi bo'lmaydi — o'rniga sabab yoziladi: «Kassa ichida pul turi almashtirildi (naqd ↔ elektron). Pul kassadan chiqmadi.» Bu xato emas: almashtirish ortida sotuv yoki xarid kabi hujjat yo'q.
Smena yopishda qanday ko'rinadi
Smena yopish oynasidagi «Pul harakati» jadvalida alohida qator paydo bo'ladi: «Pul turi almashtirildi», naqd ustunida manfiy, elektron ustunida musbat summa bilan (yoki teskarisi). Ya'ni kutilgan naqd summasi shunga yarasha kamayadi — sanaganingiz kam chiqsa, avval shu qatorni tekshiring.
Qatorni bosing — har bir almashtirish alohida ko'rinadi: vaqti, kim qilgani, izohi va summasi.
Qator yonidagi son almashtirishlar soniga qaraganda ikki barobar ko'p ko'rinadi (bitta almashtirish — «(2 ta)»). Sabab: bitta amalda pul bir turdan chiqadi va ikkinchisiga kiradi — jurnalda ikki yozuv. Pul esa kassadan chiqmaydi, shuning uchun ikkalasi bitta qatorda turadi.
Batafsil: Smenani yopish, Kassadagi pul mos kelmasa.
Kim qila oladi
Kassir o'ziga biriktirilgan kassada bemalol qiladi — bu xarajat kiritishdan katta huquq emas, chunki pul do'kondan chiqmaydi. Rahbar esa istalgan kassada, shu jumladan seyfda qila oladi.
Har bir almashtirish kim tomonidan, qachon va qanday izoh bilan qilingani yozib boriladi — o'chirib bo'lmaydi.