Tungi rejim
Mijozga qarzga qanday sotaman?
Qisqacha javob: Savatni to'ldiring → mijozni tanlang → to'lovni to'liq emas, kam kiriting (yoki umuman kiritmang) → tasdiqlang. Tovar mijozga ketadi, to'lanmagan qismi uning qarziga yoziladi.
Qarzga sotish uchun mijoz albatta tanlangan bo'lishi kerak. Mijozsiz qarz yozib bo'lmaydi — aks holda kimdan olishni tizim bilmaydi. Kassa dasturi buni yozib beradi: «Qarzli sotuv uchun mijoz tanlang yoki to'liq summani kiriting».
Ikki xil qarz — farqini bilib oling
Kundalik gapda ikkalasi ham «nasiya» deyiladi, lekin dasturda bu ikki boshqa narsa:
| Nima bo'ladi | |
|---|---|
| Muddatsiz qarz | To'lanmagan summa mijoz qarziga yoziladi. Muddat, grafik va ustama yo'q — qachon to'lasa, o'shanda to'laydi |
| Nasiya — bo'lib to'lash | Oylik grafik tuziladi: yakuniy summa, boshlang'ich to'lov va har oyning badali oldindan belgilanadi |
Muddatsiz qarz hamma joyda ishlaydi — kassa dasturida ham, saytda ham, mobil ilovada ham. Bo'lib to'lash esa hozircha faqat saytdagi sotuv ekranida.
Bu sahifaning yuqori qismi muddatsiz qarz haqida, pastdagi bo'lim esa grafik bilan bo'lib to'lash haqida.
Qadamlar
- Mahsulotlarni savatga qo'shing.
- Mijozni tanlang. Yangi mijoz bo'lsa, o'sha yerda ism va telefon raqami bilan qo'shish mumkin.
- To'lovga o'ting. Mijoz bir qismini to'layotgan bo'lsa — to'langan summani kiriting; hech nima to'lamasa maydonni bo'sh qoldiring (saytdagi sotuv ekranida buning uchun «Qarzga sotish (muddatsiz)» belgisi bor).
- Kassa dasturi qancha qarz kimning hisobiga yozilishini so'rab tasdiq oladi — tasodifan kam pul kiritilib qolmasin.
- Sotuvni tasdiqlang.
Qarz qayerda ko'rinadi
- Mijoz kartochkasida — joriy qarzi va to'lovlar tarixi;
- Qarzdorlar ro'yxatida — kim qancha qarzdor;
- Kassa dasturida mijozni tanlaganda uning qarzi darhol ko'rinadi.
Qarzni qanday qabul qilaman
Mijoz pul olib kelganda:
- Mijozni toping;
- To'lovni qabul qilish amalini bajaring;
- Summani kiriting va to'lov turini tanlang (naqd/karta).
Pul kassaga tushadi, mijozning qarzi shu summaga kamayadi.
Batafsil: Qarzni qabul qilish.
Keshbek qarzga berilmaydi
Mijozning keshbeki faqat to'langan summadan hisoblanadi:
- sotuvda bir qismini to'lasa — o'sha qismidan keshbek darhol yoziladi;
- qarzga qolgan qismidan keshbek o'sha payt berilmaydi;
- mijoz qarzini to'laganda — to'langan summaga mos keshbek o'sha kuni qo'shiladi (bo'lib-bo'lib to'lasa, har to'lovda ulushi bo'yicha).
Qarz to'liq yopilganda mijoz jami keshbekni to'liq olgan bo'ladi — xuddi naqd sotib olgandek. Ya'ni keshbek yo'qolmaydi, faqat puli kelgach beriladi.
Berilgan keshbek qarzni kamaytirmaydi — u alohida hisobda yig'iladi. Ya'ni nasiya sotuvda mijozning qarzi to'liq summada turadi, keshbegi esa yonida alohida ko'rinadi.
Kassa dasturida to'lov oynasida ikkala raqam ko'rinadi: hozir beriladigan keshbek va «Qarz to'langach» qo'shiladigan qismi.
Muhim: qarz kassaga tushmaydi
Qarzga sotilgan summa o'sha kuni kassaga tushmaydi. Shuning uchun:
- Z-hisobotda u «Nasiya (qarz)» qatorida alohida ko'rsatiladi;
- kutilgan naqd pulga qo'shilmaydi;
- mijoz qarzni to'lagan kuni o'sha kungi kassaga tushadi.
Buni tushunmaslik eng ko'p uchraydigan chalkashlik: «tovar sotdim, lekin kassada pul yo'q» — chunki u qarzga ketgan.
Nasiya (bo'lib to'lash)
Qisqacha javob: my.topsavdo.uz → Sotuvlar → Yangi sotuv → savatni to'ldiring → mijozni tanlang → «Nasiya — bo'lib to'lash» belgisini qo'ying → yakuniy summani va muddatni kiriting → boshlang'ich to'lovni oling → sotuvni tasdiqlang. Grafik shu zahoti tuziladi.
Bu bo'lim hozircha saytdagi sotuv ekranida ishlaydi. Kassa dasturida (desktop) bo'lib to'lash rejimi hali yo'q — u yerda faqat muddatsiz qarz bor.
Kim nasiyaga sota oladi
Do'kon egasi va admin — doim. Xodimga esa «Nasiyaga (bo'lib to'lashga) sotish» ruxsati alohida beriladi. Ruxsati bo'lmagan xodimga bu belgi ekranda umuman ko'rinmaydi.
Buning sababi: nasiya narx emas, muddat berish huquqi — do'kon puli oylab qarzda qolib ketmasin. Batafsil: Xodim qo'shish va huquqlar.
Shartlarni kiritish
Belgini qo'ysangiz savat ostida nasiya bloki ochiladi:
| Maydon | Ma'nosi |
|---|---|
| Tovarlar | Savatdagi tovarlarning oddiy summasi (o'zgarmaydi) |
| Yakuniy summa (mijoz bilan kelishilgan) | Mijoz jami qancha to'lashi. Savat summasi bilan oldindan to'ldiriladi |
| Ustama | Yakuniy summa minus tovarlar summasi. Tizim o'zi hisoblab, foizi bilan ko'rsatadi |
| Muddat (oy) | 1 dan 24 oygacha. Tayyor tugmalar: 3, 6, 9, 12, 18, 24 — yoki o'zingiz yozasiz |
| Boshlang'ich | Mijoz hozir bergan pul. Alohida maydon emas — pastdagi to'lov maydonlariga kiritasiz |
Ustamani qo'lda hisoblamaysiz. Siz mijoz bilan kelishgan yakuniy summani yozasiz, ustamani tizim ayirma bilan o'zi chiqaradi. Ustama majburiy emas: yakuniy summani o'zgartirmasangiz ustama nol bo'ladi.
Yakuniy summa tovarlar summasidan kam bo'lishi mumkin emas — bo'lib to'lash chegirmaga aylanmasin. Ustama 100% dan oshsa tizim «Ustama 120% — to'g'rimi?» deb so'raydi, lekin to'xtatmaydi: narxni do'kon egasi belgilaydi.
Grafik ko'z oldingizda tuziladi
Shartlarni yozayotganingizda grafik darhol ko'rinadi: «Oyiga 4 666 000 × 6 oy» va ostida har bir badalning sanasi hamda summasi. Mijozga aynan shu raqamlarni aytasiz — server ham xuddi shu formuladan hisoblaydi.
Qoidalar:
- birinchi badal sotuv kunidan bir oy keyin, keyingilari har oy;
- badallar teng bo'linadi, oxirgi badal qoldiqni yopadi. Masalan 100 000 so'm 3 oyga: 33 333 + 33 333 + 33 334;
- boshlang'ich to'lov yakuniy summaga teng bo'lsa badal qolmaydi.
Penya yo'q
Mijoz kechiksa ham qarzi o'smaydi. Jarima, penya yoki kechikish foizi tizimda umuman yo'q — shartnoma tuzilgandan keyin summa o'sa olmaydi.
Kechikish faqat ko'rinadi: grafik qatorida «Kechikdi (12 kun)» deb yoziladi va shartnoma ustida «2 ta badal muddati o'tgan» ogohlantirishi chiqadi. Bu raqamlarga tegmaydi.
Xuddi shunday, mijoz muddatidan oldin to'lasa ham ustama kamaymaydi — qarz shunchaki tezroq yopiladi.
Summa faqat bitta holatda kamayadi: tovar qaytarilsa. Unda qaytarilgan tovarga tegishli ustama ham hisobdan chiqadi va grafik qayta hisoblanadi — batafsil: Tovarni qaytarish.
Badalni qabul qilish
Mijoz kartochkasida «Nasiya shartnomalari» kartasi turadi. Har shartnomada: yakuniy summa va muddati, boshlanish sanasi, oylik badal, ustama, «Qolgan qarz» va butun grafik.
Badalni olish uchun «Badal to'lash» tugmasini bosing. Oyna keyingi badal summasi bilan oldindan to'ldirilgan bo'ladi; «Qarzni to'liq yopish» havolasi bilan qolgan hammasini bir yo'la yopish mumkin. To'lov usulini va pul tushadigan joyni (kassa yoki seyf) tanlaysiz.
Badalni aynan shu tugma orqali oling. Mijoz kartochkasidagi umumiy to'lov boshqacha ishlaydi: u pulni eng eski qarzdan boshlab taqsimlaydi va shu nasiyaga tushmasligi mumkin. Batafsil: Qarzni qabul qilish.
Grafik qatorlarining holati: To'langan, Qisman to'langan, Kutilmoqda. Bu holat hech qayerda saqlanmaydi — har safar sotuvga tushgan haqiqiy puldan hisoblanadi, ya'ni pul qaysi yo'ldan kelganidan qat'i nazar grafik to'g'ri ko'rinadi.
Qarz to'liq yopilganda shartnoma «Yopilgan» bo'ladi va ro'yxatdan tushadi. Ko'rish uchun «Yopilganlarini ham» tugmasini bosing.
Nasiya shartnomasi bo'lmagan mijozda bu karta umuman chizilmaydi.
Do'kon sozlamalari
Sozlamalar → «Nasiya (bo'lib to'lash)» bo'limida ikki chegara bor:
- Eng kam boshlang'ich to'lov (%) — shundan kam boshlang'ich bilan sotuv qabul qilinmaydi. Savatda «Boshlang'ich kamida 30% — 9 900 000» deb yozib turadi;
- Bir mijozdagi ochiq shartnomalar — bitta mijozga bir vaqtda nechta nasiya berish mumkinligi.
Ikkalasida ham 0 = chegara yo'q. Bu sozlamalarni faqat do'kon egasi va admin o'zgartira oladi; kassir ularni ko'radi, lekin tahrirlay olmaydi.
Yodda tuting
- Mijoz shart — nasiya mijozsiz rasmiylashtirilmaydi;
- «Har N-chi xaridor» aksiyasi nasiyada qatnashmaydi — yakuniy summa mijoz bilan kelishilgan, ustiga aksiya chegirmasi qo'shilmaydi;
- Ustama tovar foydasi emas. U hisobotlarda alohida turadi, tovar marjasiga aralashmaydi — aks holda tannarx hisoboti buzilardi. Batafsil: Foyda qanday hisoblanadi;
- Sotuvni bekor qilsangiz shartnoma ham «Bekor qilingan» bo'ladi: qarz, kassa va hisob-kitob birga qaytariladi.
Tez-tez uchraydigan savollar
Qarz miqdoriga chegara qo'yish mumkinmi? Mijoz kartochkasida qarz chegarasi belgilanadi. Chegaradan oshsa tizim ogohlantiradi.
Mijoz qarzini bir qismini to'lasa bo'ladimi? Ha, qisman to'lov qabul qilinadi — qolgan qarz saqlanadi.
Qarzni internetsiz qabul qilsam bo'ladimi? Kassa dasturi offline holatda ham to'lovni qabul qiladi va internet qaytganda serverga yuboradi.
Nasiyada kechikkani uchun jarima yozsam bo'ladimi? Yo'q, va bu ataylab shunday. Tizimda penya, jarima yoki kechikish foizi umuman yo'q — shartnoma tuzilgandan keyin mijozning qarzi o'sa olmaydi.
Nasiya muddatini eng ko'pi qancha qo'ysam bo'ladi? 24 oy. Eng kami — 1 oy.
Mijoz nasiyani muddatidan oldin yopsa ustama kamayadimi? Yo'q. Yakuniy summa kelishilganicha qoladi, qarz shunchaki tezroq yopiladi.
Nasiyani kassa dasturidan (desktop) rasmiylashtira olamanmi? Hozircha yo'q — bo'lib to'lash saytdagi Sotuvlar → Yangi sotuv ekranida. Kassa dasturida muddatsiz qarz bor.